Jaka psychoterapia jest najlepsza? Nurty w psychoterapii

xm_2oqcbpiq-fernando-brasilWitajcie. W kolejnych artykułach wciąż zmierzam do opisu plusów i minusów szkół psychoterapii, ale za każdym razem czuję, że jeszcze więcej muszę powiedzieć o sprawach wokół wyboru pomocy psychologicznej. Przede wszystkim gdy zadajesz pytanie jaka psychoterapia jest najlepsza, zauważ, że odpowiedź na to pytanie wymaga doprecyzowania.

Bo psychoterapia, ale dla kogo? W jakiej sytuacji?

Jak już rozważaliśmy wcześniej, nie każda pomoc psychologiczna jest psychoterapią. A także nie każdy specjalista, który pomaga skutecznie, jest psychoterapeutą.

Jak wiesz, jest wiele nurtów psychoterapii oraz wielu profesjonalistów, którzy pracują zgodnie z którymś z nich, albo w swojej pracy łączą kilka podejść. Dużo zależy od tego, gdzie i u kogo się uczyli, więc zawsze warto na początku o to zapytać. To nie jest dziwne, niestosowne pytanie, tylko zupełnie normalne i jak najbardziej na miejscu.

Po drugie, uczciwy, rzetelny specjalista, po kilku spotkaniach konsultacyjnych i ustaleniu Twojego celu w terapii będzie w stanie zaproponować Ci odpowiednią ścieżkę pracy, nawet jeżeli sam nie prezentuje stylu terapii, który najbardziej będzie odpowiadał Tobie, a jednocześnie będzie odpowiedni do Twoich celów.

To znaczy: specjalista umie ocenić, co jest Tobie potrzebne, by Ci skutecznie pomóc w Twoich trudnościach. Umie też ocenić, jaka forma pomocy będzie skuteczna właśnie dla Ciebie. Jeżeli to, co umie, jest do tego odpowiednie, to świetnie. Jeżeli nie, to może skierować Cię do innego specjalisty. Tak powinno być w każdym razie w świecie idealnym, ale Ty jako klient masz prawo wiedzieć, na czym stoisz i czy tak się właśnie dzieje. 

Jakie to mogą być cele?

Na początku zawsze pada pytanie w rodzaju, w czym mogę pani pomóc. Czego pani oczekuje od naszych spotkań. To jest właśnie zachęta do określenia celu klienta. Niektórzy dziwią się, bo uważają że powinno być jak u internisty: przychodzisz, dajesz się osłuchać, lekarz mówi infekcja górnych dróg oddechowych, proszę trzy razy dziennie zażywać lek przeciwgorączkowy, ssać tabletki, a gdyby pojawił się kaszel, proszę do mnie wrócić. I koniec. W przypadku pomocy psychologicznej tak nie jest. To klient mówi co chce osiągnąć i w czym ma trudność.

Wydaje mi się, że dostosowanie rodzaju terapii do osoby oraz do jej celów jest dość sensownym podejściem do kwestii wyboru nurtu, zakresu, czy stylu pomocy.

Jaki rodzaj pomocy może Ci być potrzebny i w jakim przypadku? 

Teraz czas na garść praktycznych informacji:

Psychoterapia – jest wskazana gdy osoba cierpi z powodu zaburzeń psychicznych i wymaga leczenia. Popularnie psychoterapią nazywa się także pogłębioną pracę nad własnym rozwojem, pod kierunkiem osoby wyszkolonej zgodnie ze standardem szkolenia psychoterapeuty, gdyż można tu stosować podobne metody, jednak nie wszyscy specjaliści się z tym zgadzają.

Poradnictwo psychologiczne – jest wskazane, gdy osoba jest zdrowa psychicznie, lecz ma trudności w poradzeniu sobie z sytuacjami związanymi z rozwojem własnym oraz swojej rodziny, na przykład z odnajdywaniem się w nowych rolach na przestrzeni życia.

Interwencja kryzysowa – jest wskazana, gdy komuś zdrowemu przydarzyła się jakaś ciężka sytuacja przekraczająca jego psychiczne możliwości i nie może sobie z nią samodzielnie poradzić.

Psychoedukacja – jest wskazana gdy komuś brakuje wiedzy w zakresie radzenia sobie, lub poszerzenie tej wiedzy mogłoby wpłynąć na podniesienie umiejętności radzenia sobie w zwykłych sytuacjach życiowych.

Standard szkolenia psychoterapeuty określony przez Polską Radę Psychoterapii:

Psychoterapeuta certyfikowany, zanim przystąpi do egzaminu na certyfikat powinien przejść następujące szkolenie:

  • 590 godzin kształcenia teoretycznego oraz umiejętności i metod praktycznych.
  • 100 godzin własnego doświadczenia psychoterapeutycznego lub ekwiwalentnego w systemie indywidualnym lub grupowym.
  • 150 godzin superwizji indywidualnej lub grupowej.
  • 360 godzin stażu.
  • 2 lata praktyki psychoterapeutycznej pod superwizją w trakcie 4 letniego okresu szkolenia. O szczegółach można doczytać na stronie PRP

Jakie są dobre szkoły psychoterapeutów? 

Jest ich wiele. Jeżeli Twój psychoterapeuta ukończył którąś z nich, to ma szanse być dobrym specjalistą. Listy modeli psychoterapii i organizacji szkolących psychoterpeutów w pełnym wymiarze, zgodnie ze standardem Polskiej Rady Psychoterapii oraz  European Association for Psychotherapy, której standard jest jeszcze wyższy od polskiego, można odnaleźć na stronach internetowych tych instytucji. Również Polskie Towarzystwo Psychologiczne wskazuje na 20 szkół, które uważa za akredytowane ośrodki szkolenia psychoterapeutów oraz tworzy listy certyfikowanych terapeutów. Jak jednak pisałam we wcześniejszych artykułach, sprawa ta nie jest uregulowana prawnie.

Co to znaczy, że psychoterapeuta pracuje w jakimś nurcie?

Każda szkoła, czyli nurt, prezentuje nieco inne założenia teoretyczne i nieco inną filozofię, tak jakby różne perspektywy spojrzenia na człowieka i jego problemy. Jest ich wiele. Zanim zdecydujesz się na specjalistę związanego z którąś z nich, dowiedz się więcej o tej szkole, albo dopytaj terapeutę o tym, czym jego praca różni się od pracy w innych nurtach.

Nurty wymieniane na stronach z listą rekomendowanych szkół dla psychoterapeutów to na przykład:

Terapia Poznawczo-Behawioralna CBT (PTPPB – Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej),

Terapia Behawioralna (Polskie Stowarzyszenie Terapii Behawioralnej PSTB, Kraków).

Psychoanaliza (Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne, PTP)

Psychoanaliza grupowa (Instytut Analizy Grupowej Rasztów)

Psychoterapia analityczna (Polskie Towarzystwo Psychoterapii  Psycho-analitycznej,  PTPP)

Psychoterapia psychodynamiczna (Krakowskie Centrum Psychodynamiczne, KCP)

Terapia Systemowa (Sekcja Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego STR PTP; Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej, WTTS),

Psychoterapia integracyjna (Profesjonalna Szkoła Psychoterapii przy SWPS i IPZ, Polskie Stowarzyszenie Integracji w Psychoterapii PSIP, Laboratorium Psychoedukacji),

Psychoterapia integratywna (Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej, PTPI),

Psychoterapia integratywna chrześcijańska (Stowarzyszenie Psychologów Chrześcijańskich, sekcja psychoterapii SPCH),

Gestalt – Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt PTP, Instytut Terapii Gestalt ITG, Instytut Integralnej Psychoterapii Gestalt)

Psychosomatoterapia (Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej PTPI)

Psychoterapia neurolingwistyczna (Polskie Towarzystwo Psychoterapii NLP, PINLPt)

Terapia i hipnoterapia ericksonowska (Polski Instytut Ericksonowski)

Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu (Polskie Towarzystwo Psychoterapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniu)

Psychoterapia Zorientowana na Proces; Mindell (Polskie Stowarzyszenie  Terapeutów i Trenerów Psychologii Procesu , PSTTiPP)

Psychoanaliza Lacanowska (Koło Warszawskie, Koło Krakowskie)

Psychoterapia eklektyczna (Ośrodek Leczenia Nerwic i inne programy szkoleniowe atestowane przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne),

Nurty, w których specjaliści są szkoleni w pełnym wymiarze, lecz szkolenie w jakiś sposób odbiega od standardu to:

Psychoterapia humanistyczna,

Psychoterapia humanistyczna i egzystencjalna,

Analiza Transakcyjna,

Hipnoterapia,

Psychodrama,

Psychologia analityczna (podejście jungowskie),

Terapia transpersonalna,

Niektórzy wyodrębniają także nowości powstające z istniejących już, uznanych nurtów, takie jak terapia schematów.

Na pewno jest ich jeszcze więcej. Te są najbardziej znane. W kolejnym tygodniu dalszy ciąg – o konkretnych plusach i minusach psychoterapii poznawczo-behawioralnej oraz analitycznej.

Chyba że któraś ze szkół psychoterapii ciekawi Was równie bardzo, to piszcie w komentarzach, opiszę i ją! Wszelkie pytania i przemyślenia na ten temat mile widziane!

 

 

 

4 komentarze so far.

  1. Asia pisze:

    Dzień Dobry Pani Justyno,
    borykam się z problemem wyboru nurtu psychoterapeutycznego, zastanawiam się pomiędzy szkoła psychoterapii behawioralno – poznawczej a psychodynamicznej. w swojej późniejszej pracy chciałabym dobrać odpowiedni nurt do pacjenta, szkoła poznawczo – behawioralna nie daje możliwości kształcenia w innych nurtach a z kolei psychodynamiczna zapoznaje słuchaczy z podstawowymi nurtami.
    Serdecznie pozdrawiam, Asia

    • Justyna_Jannasz pisze:

      Dzień dobry:-) A to zupełnie inna historia, wybór szkoły psychoterapii. Artykuł raczej dotyczył wyboru nurtu do własnej terapii.
      Uważam, że wybór drogi zawodowej to indywidualna rzecz każdego specjalisty i podpowiedzi innej osoby na podstawie własnych preferencji są niewiele warte. Ale ponieważ również się nad tym zastanawiam jak się dalej kształcić, podzielę się kierunkami myślenia, które rozważałam.
      1) jakie podejście mnie najbardziej fascynuje
      2) kim są moi klienci i na jakim kierunku mojego dalszego rozwoju najbardziej skorzystają.
      3) jakie mam we w miarę bliskiej okolicy szkoły, które budzą moje zaufanie i mają program, który mi odpowiada.
      4) na jaką szkołę mnie stać – finansowo i czasowo
      5) kto w tych szkołach pracuje i od kogo chciałabym się uczyć.
      Porządnych szkół wcale nie ma aż tak wiele, więc po rozważeniu odpowiedzi na te pytania wybór bardzo się zawęzi 😉
      Nie słyszałam, żeby nie dało się ukończyć szkoły pb a potem nie można było kształcić się dalej w innym nurcie.
      Życzę udanej decyzji 🙂
      Pozdrawiam serdecznie,
      Justyna Jannasz

  2. Natalia pisze:

    Warto sobie poczytać na czym poszczególne terapie polegają, ale ja uważam, że nie da się z 100% pewnością wskazać terapii, która będzie odpowiednia dla konkretnej osoby. Ważne jest indywidualne podejście do pacjenta. Mogę szczerze stwierdzić, że pan Mariusz z Psychologgii właśnie tak do mnie podszedł, jako do indywidualnej osoby, która nie istnieje w ramach schematu. Pomoc terapeuty jest czasami bardzo przydatna i nie należy się w niej wstydzić. Ułatwia sprawę otwartość ludzi pracujących w tamtejszej poradni na Chmielnej.

    • Justyna_Jannasz pisze:

      Natalio, oczywiście masz rację. Indywidualne podejście samo w sobie jest leczące. Jednak specjalista ma zawsze zadanie podwójne. Z jednej strony, potraktować przychodzącą osobę jak wyjątkowego i indywidualnego człowieka, z drugiej, odnieść jego problemy do szerszego kontekstu, jakim jest wiedza zebrana z doświadczeń tysięcy innych ludzi (na ogół wiedza z badań naukowych). Dzięki temu może on stworzyć skuteczny i oparty na dowodach naukowych plan terapii. Z tego szerszego kontekstu wiemy zarówno jakie odmiany terapii są skuteczne w sytuacji konkretnych problemów, jak i w sytuacji konkretnych cech samego klienta (czy też pacjenta). Zatem sprawa nie jest ani bardzo prosta, ani oczywista. Cieszę się natomiast, że znalazłaś terapeutę, który Tobie pomógł. Pozdrawiam serdecznie i cieszę się, że napisałaś, że nie ma się czego wstydzić. Bo nie ma. 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *